તંત્રી સ્થાનેથી | વિમલ પટેલ
એક સમય હતો જ્યારે ટપાલીનો અવાજ સાંભળવા લોકો આતુર રહેતા હતા. પોસ્ટમેન હાથમાં પત્રોનો થેલો લઈને આવતો ત્યારે કોઈના ઘરે ખુશીના સમાચાર આવતા, તો કોઈના ઘરે દૂર રહેતા સ્વજનનો સંદેશ પહોંચતો. પ્રેમપત્ર હોય કે નોકરીનો પત્ર, આમંત્રણ હોય કે કોઈ મહત્વપૂર્ણ સરકારી દસ્તાવેજ પોસ્ટ જ લોકોના સંદેશાવ્યવહારનું મુખ્ય માધ્યમ હતું. પરંતુ બદલાતા સમય સાથે ઈમેલ, વોટ્સએપ, મોબાઈલ અને કુરિયરની સેવાઓએ પત્રવ્યવહારની દુનિયા બદલી નાખી છે.
આ આધુનિક યુગમાં સાવલી–હાલોલ રોડ પર સરકારી કચેરીઓ અને કોલેજ નજીક, સાવલી કોર્ટ પાસે રસ્તાની બાજુમાં ઊભેલો પોસ્ટનો લાલ ડબ્બો જાણે પોતાના જૂના દિવસોને યાદ કરી રહ્યો હોય તેમ જોવા મળે છે. એક સમયે લોકોના સંદેશાઓનું મહત્ત્વનું માધ્યમ રહેલો આ ડબ્બો આજે ઘાસચારાની વચ્ચે ઊભો છે. તેની આસપાસની સ્થિતિ અને ખુલ્લું જોવા મળતું તાળું તેની જાળવણી તથા ઉપયોગ અંગે સવાલો ઊભા કરે છે.
સાવલી ખાતે જાહેર સ્થળે મૂકવામાં આવેલો આ પોસ્ટનો ડબ્બો જાણે સમયની સાથે પાછળ રહી ગયો હોય તેવી છાપ ઊભી કરે છે. તેની આસપાસ ઊગી નીકળેલા ઘાસચારા વચ્ચે ઊભેલો લાલ ડબ્બો જાણે પોતાની ઓળખ બચાવવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યો હોય તેમ લાગે છે. પોસ્ટના ડબ્બાની આસપાસ સ્વચ્છતા, નિયમિત દેખરેખ અને તેની ઉપયોગિતા જાળવવા માટે યોગ્ય વ્યવસ્થા હોવી જરૂરી છે. જો આ ડબ્બાનો ઉપયોગ હજુ પણ થતો હોય, તો તેની હાલત સુધારવાની અને લોકોને તેની સેવાઓ વિશે જાણકારી આપવાની જરૂર છે.
નજીક આવેલી કોલેજના વિદ્યાર્થીઓ આજે પોતાના મિત્રો સાથે વાતચીત કરવા કે સંદેશ મોકલવા માટે સેકન્ડોમાં વોટ્સએપ અને સોશિયલ મીડિયાનો ઉપયોગ કરે છે. એક ક્લિકમાં સંદેશ સામેની વ્યક્તિ સુધી પહોંચી જાય છે. બીજી તરફ, રસ્તાની બાજુમાં ઊભેલો લાલ પોસ્ટનો ડબ્બો જાણે પોતાના ભૂતકાળને યાદ કરીને મૌન આંસુ સારી રહ્યો હોય તેવી લાગણી જન્માવે છે.
આજે જ્યારે સંદેશાવ્યવહારની રીતો બદલાઈ ગઈ છે, ત્યારે આ ડબ્બો જૂના સમયની યાદ અપાવતું પ્રતીક બની રહ્યો છે. જોકે, પોસ્ટની સેવાઓનું મહત્ત્વ માત્ર પત્રો પૂરતું સીમિત નથી; અનેક સરકારી અને જાહેર સેવાઓમાં ટપાલ વ્યવસ્થા આજે પણ ઉપયોગી છે.
ડિજિટલ યુગમાં ભલે પત્ર લખવાની ટેવ ઘટી હોય, પરંતુ સરનામામાં પિનકોડનું મહત્ત્વ આજે પણ યથાવત્ છે. ટપાલ પહોંચાડવાથી લઈને કુરિયર સેવાઓ અને વિવિધ સરકારી તથા ઓનલાઈન પ્રક્રિયાઓમાં યોગ્ય પિનકોડ ઉપયોગી બને છે. એટલે કે, સંદેશ મોકલવાની રીત બદલાઈ છે, પરંતુ સરનામાની ચોકસાઈ અને ટપાલ વ્યવસ્થાની જરૂરિયાત સંપૂર્ણપણે સમાપ્ત થઈ નથી.
સાવલીના જાહેર સ્થળે ઊભેલા પોસ્ટના ડબ્બાની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને સંબંધિત પોસ્ટ વિભાગ દ્વારા તેની તપાસ કરવામાં આવે, તે ઉપયોગમાં છે કે નહીં તેની સ્પષ્ટતા કરવામાં આવે અને જરૂરી હોય તો તેની સફાઈ, સમારકામ તથા યોગ્ય જાળવણી કરવામાં આવે તેવી અપેક્ષા છે. જો આ ડબ્બો લાંબા સમયથી ઉપયોગમાં ન હોય, તો તેના અંગે પણ યોગ્ય નિર્ણય લેવો જરૂરી છે.
કારણ કે આ લાલ ડબ્બો માત્ર લોખંડનું એક માળખું નથી; તે એક એવા સમયની યાદ છે, જ્યારે કાગળ પર લખાયેલા શબ્દો અંતર ઘટાડતા અને લાગણીઓને એક હૃદયથી બીજા હૃદય સુધી પહોંચાડતા હતા.
* ઈમેલ, વોટ્સએપ અને કુરિયરના જમાનામાં પોસ્ટ અને પોસ્ટના ડબ્બાની હાલત દયનીય
* સાવલી–હાલોલ રોડ પર સરકારી કચેરીઓ, કોલેજ અને કોર્ટ નજીક ઘાસચારામાં ઊભેલો પોસ્ટનો ડબ્બો તંત્રની જાળવણી સામે સવાલો ઊભા કરે છે
facebook page like & follow
https://www.facebook.com/share/p/1Mhp6nhyvQ/
