ઘોઘંબા, તા. 8 :
આદિવાસી બાહુલ્ય ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લાના ઘોઘંબા તાલુકામાં દર વર્ષે 9 ઓગસ્ટના રોજ ઉજવાતા વિશ્વ આદિવાસી દિવસની સરકારી ઉજવણી આ વખતે મોકૂફ રાખવામાં આવતા રાજકીય અને સામાજિક વર્તુળોમાં અનેક તર્ક-વિતર્ક શરૂ થયા છે. એક તરફ સરકારી કક્ષાએ યોજાતો કાર્યક્રમ રદ કરવામાં આવ્યો છે, જ્યારે બીજી તરફ વિવિધ આદિવાસી સંગઠનો દ્વારા આયોજિત કાર્યક્રમો યથાવત્ રહેવાના હોવાથી આદિવાસી સમાજમાં તેને લઈને અલગ પ્રકારનો ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે.
ઘોઘંબા તાલુકામાં દર વર્ષે વિશ્વ આદિવાસી દિવસની ઉજવણી ધામધૂમથી કરવામાં આવે છે. સરકારી તંત્ર દ્વારા સત્તાવાર કાર્યક્રમ યોજવામાં આવે છે, જ્યારે વિવિધ આદિવાસી સંગઠનો દ્વારા પણ અલગથી સભા, રેલી અને પરંપરાગત વરઘોડાનું આયોજન કરવામાં આવે છે. આમ, એક જ દિવસે તાલુકામાં બે અલગ-અલગ કાર્યક્રમોનું આયોજન થતું આવ્યું છે.
સરકારી કાર્યક્રમ સામે સંગઠનોની ઉજવણી રહેતી ભારે
સ્થાનિક લોકોના જણાવ્યા મુજબ, આદિવાસી સંગઠનો દ્વારા યોજાતા બિનસરકારી કાર્યક્રમોમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો જોડાતા હોવાથી ઘણી વખત સરકારી કાર્યક્રમની સરખામણીએ સંગઠનોની સભા અને રેલી વધુ અસરકારક અને જનમેદની ધરાવતી જોવા મળતી હતી.
આદિવાસી સમાજના વિવિધ સંગઠનો છેલ્લા કેટલાક સમયથી સ્થાનિક પ્રશ્નો, આદિવાસી અધિકારો, જમીન-જંગલ અને રોજગાર સહિતના મુદ્દાઓને લઈને વધુ સક્રિય બન્યા છે. જેના કારણે ઘોઘંબા તાલુકામાં આદિવાસી સંગઠનોનો પ્રભાવ સતત વધી રહ્યો હોવાની ચર્ચા પણ રાજકીય વર્તુળોમાં ચાલી રહી છે.
સરકારી ઉજવણી મોકૂફ રાખવા પાછળનું કારણ શું?
આ વખતે સરકારી કાર્યક્રમ મોકૂફ રાખવામાં આવતા તેના કારણ અંગે સત્તાવાર રીતે સ્પષ્ટતા સામે આવી નથી. જોકે, સ્થાનિક રાજકીય અને સામાજિક વર્તુળોમાં કાર્યક્રમ રદ થવા પાછળ વિવિધ કારણોની ચર્ચા ચાલી રહી છે.
સ્થાનિક સ્તરે એવી પણ ચર્ચા છે કે આદિવાસી સમાજમાં કેટલાક સત્તાધારી નેતાઓ પ્રત્યે જોવા મળતી નારાજગી તથા આદિવાસી સંગઠનોની વધતી સક્રિયતાને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારી કાર્યક્રમનું આયોજન ન કરવાનો નિર્ણય લેવાયો હોઈ શકે છે.
કેટલાક લોકોનું કહેવું છે કે આદિવાસી સમાજના પ્રશ્નો અને હક્કોના મુદ્દે સત્તાધારી પક્ષના સ્થાનિક નેતાઓ સામે અસંતોષ જોવા મળી રહ્યો છે. ખાસ કરીને ચૂંટણી સમયે આદિવાસી મતદારોના સમર્થનને મહત્વ આપતા નેતાઓ સામે આદિવાસી સમાજના હિતના પ્રશ્નો ઉઠાવવાની માંગને લઈને નારાજગી હોવાની ચર્ચા છે.
નેતાઓના નિવેદનો પણ ચર્ચાના કેન્દ્રમાં
સ્થાનિક સ્તરે એવી પણ ચર્ચા થઈ રહી છે કે સરકારી કાર્યક્રમ દરમિયાન મંચ પરથી કેટલાક નેતાઓ દ્વારા કરવામાં આવતા રાજકીય નિવેદનોને કારણે કાર્યક્રમનો માહોલ બગડવાની શક્યતા રહેતી હતી.
આદિવાસી સમાજ વચ્ચે યોજાતા કાર્યક્રમમાં આદિવાસી સમાજની લાગણી સાથે સંકળાયેલા સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ પર રાજકીય નિવેદનો કે ટિપ્પણીઓ થાય તો તેનો સીધો પ્રભાવ જનમાનસ પર પડતો હોવાની ચર્ચા છે. તેથી કોઈ પ્રકારનો વિવાદ ઊભો ન થાય અને કાર્યક્રમ રાજકીય નિવેદબાજીનું કેન્દ્ર ન બને તે માટે પણ સરકારી ઉજવણી મોકૂફ રાખવામાં આવી હોવાની અટકળો સ્થાનિક સ્તરે ચાલી રહી છે.
જોકે, આ તમામ બાબતો હાલ ચર્ચા અને અટકળોના સ્તરે છે અને કાર્યક્રમ મોકૂફ રાખવા પાછળનું સત્તાવાર કારણ સંબંધિત તંત્ર દ્વારા સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું નથી.
સંગઠનોના કાર્યક્રમને લઈને આદિવાસી સમાજમાં ઉત્સાહ
સરકારી કાર્યક્રમ રદ થયો હોવા છતાં વિવિધ આદિવાસી સંગઠનો દ્વારા વિશ્વ આદિવાસી દિવસ નિમિત્તે યોજાનારા કાર્યક્રમો ચાલુ રહેવાના હોવાથી આદિવાસી સમાજમાં ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. સંગઠનો દ્વારા સભા, રેલી, વરઘોડા અને આદિવાસી સંસ્કૃતિને ઉજાગર કરતા વિવિધ કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. મોટી સંખ્યામાં સમાજના લોકો જોડાય તેવી તૈયારીઓ પણ ચાલી રહી છે. સ્થાનિક લોકોમાં એવી લાગણી જોવા મળી રહી છે કે સરકારી કાર્યક્રમ કરતાં સમાજના પોતાના સંગઠનો દ્વારા યોજાતા કાર્યક્રમોમાં આદિવાસી સમાજના મૂળભૂત પ્રશ્નો અને અધિકારો અંગે વધુ મુક્તપણે ચર્ચા થઈ શકે છે.
સરકારી કાર્યક્રમના રદ થવાથી સંગઠનો વધુ મજબૂત બનશે?
ઘોઘંબામાં સરકારી ઉજવણી મોકૂફ રાખવામાં આવતા હવે તેની રાજકીય અસર શું થશે તે અંગે પણ ચર્ચા શરૂ થઈ છે. કેટલાક સ્થાનિક આગેવાનોનું માનવું છે કે સરકારી કાર્યક્રમના અભાવે આદિવાસી સંગઠનોને પોતાની વાત વધુ મજબૂતીથી રજૂ કરવાની તક મળશે. આદિવાસી સમાજમાં સંગઠનો પ્રત્યે વધતો વિશ્વાસ અને તેમની વિવિધ મુદ્દાઓ પરની સક્રિયતા આગામી સમયમાં વધુ મજબૂત બનશે કે કેમ તે જોવું રસપ્રદ રહેશે. બીજી તરફ, સત્તાધારી પક્ષ માટે પણ આદિવાસી સમાજમાં જોવા મળતી નારાજગી અને સંગઠનોની વધતી અસર આગામી દિવસોમાં પડકારરૂપ બની શકે તેવી રાજકીય ચર્ચા ચાલી રહી છે.
નિર્ણય પાછળનું રહસ્ય યથાવત્
વિશ્વ આદિવાસી દિવસ જેવી મહત્વપૂર્ણ ઉજવણી, ખાસ કરીને આદિવાસી બાહુલ્ય ધરાવતા ઘોઘંબા તાલુકામાં સરકારી સ્તરે મોકૂફ રાખવામાં આવતા અનેક સવાલો ઊભા થયા છે. કાર્યક્રમ રદ કરવાનો નિર્ણય માત્ર વહીવટી કારણોસર લેવાયો છે કે તેની પાછળ રાજકીય અને સામાજિક પરિબળો પણ જવાબદાર છે? તે અંગે હાલ કોઈ સત્તાવાર સ્પષ્ટતા નથી.
આથી સરકારી ઉજવણી મોકૂફ રાખવાના નિર્ણય પાછળનું સાચું કારણ શું છે તે આગામી દિવસોમાં સ્પષ્ટ થશે, પરંતુ હાલ તો ઘોઘંબાના રાજકીય અને સામાજિક વર્તુળોમાં આ મુદ્દો ચર્ચાનું કેન્દ્ર બન્યો છે.
એક તરફ સરકારી કાર્યક્રમના રદ થવાથી સવાલો ઊભા થયા છે, તો બીજી તરફ આદિવાસી સંગઠનોના કાર્યક્રમો યથાવત્ રહેતા સમાજમાં ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. હવે 9 ઓગસ્ટના કાર્યક્રમોમાં આદિવાસી સમાજની જનમેદની અને તેના દ્વારા ઉઠાવવામાં આવતા પ્રશ્નો આગામી રાજકીય માહોલ માટે કેટલા મહત્વપૂર્ણ સાબિત થાય છે, તેના પર સૌની નજર રહેશે.
આદિવાસી સંગઠનોના કાર્યક્રમો યથાવત્ રહેતા સમાજમાં ઉત્સાહ, સરકારી કાર્યક્રમ રદ થવા પાછળના કારણો અંગે ચર્ચાનો દોર
