સાત સમૃદ્ધ લોકશાહી દેશોના જૂથે એક મહત્વના ઘટનાક્રમમાં જણાવ્યું હતું કે તેઓ આગામી અઠવાડિયામાં ૧૦ કરોડ બેરલ તેલ અને બળતણ ઉત્પાદનો મુક્ત કરવાની યોજના ધરાવે છે, જેની શરૂઆત “નોંધપાત્ર” માત્રામાં ડીઝલથી થશે, જે તાજેતરમાં યુનાઇટેડસ્ટેટ્સમાં રેકોર્ડ ઊંચા ભાવે ડીઝલના ભાવને સ્પર્શ્યા પછી થશે.
રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે, ડીઝલ મુક્તિ “તાત્કાલિક” થશે, જે G7 ના વચનને પ્રતિબિંબિત કરે છે કે આગામી ૨૦ દિવસમાં ડીઝલનું “ફ્રન્ટલોડેડ નોંધપાત્ર પ્રકાશન” શરૂ થશે અને બાકીના ચાર મહિનામાં.
ટ્રમ્પ અને તેમના રિપબ્લિકન પાર્ટી પર ૩ નવેમ્બરનીમધ્યસત્ર ચૂંટણીઓ પહેલા વધતાભાવોનેસંબોધવા માટે દબાણનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે, અને ટ્રમ્પે શુક્રવારે સોશિયલમીડિયા પર આ કાર્યવાહીની જાહેરાત કરી હતી. AP-NORC મતદાન અનુસાર, અર્થતંત્ર પર રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરી રેટિંગ નવા નીચા સ્તરે પહોંચી ગઈ છે, કારણ કે ઈરાન યુદ્ધ અને તેમની વેપાર લડાઈઓએ તેલ અને અન્ય માલસામાન માટે યુએસના ભાવમાં વધારો કર્યો છે.
આઠ મહિના લાંબા યુદ્ધ દરમિયાન યુએસ અને વિદેશમાં ગેસના ભાવમાં વધારો થયો છે, જે ખર્ચ ટ્રમ્પ વારંવાર કહે છે કે ઈરાન પરમાણુ શસ્ત્રો મેળવે નહીં તેની ખાતરી કરવા માટે તે યોગ્ય છે. AAA અનુસાર, શુક્રવારે અમેરિકામાં પ્રતિ ગેલનડીઝલનો રાષ્ટ્રીય સરેરાશ ભાવ $6.37 હતો, જે 22 સપ્ટેમ્બરના રોજ રેકોર્ડ $6.52 ને સ્પર્શ્યો હતો. યુરોપમાં પણ ડીઝલના ભાવ રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી ગયા છે.
યુરોપમાં ડીઝલનાવેચાણનો અર્થ અમેરિકામાંથીડીઝલની નિકાસ ઓછી થઈ શકે છે, જેના કારણે થોડા અઠવાડિયા પછી ભાવમાં પ્રતિ ગેલન 25-50 સેન્ટનો ઘટાડો થઈ શકે છે, એમ ઊર્જા અને અર્થશાસ્ત્ર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતી બિન-પક્ષીય સંશોધન સંસ્થા, એનર્જી પોલિસી રિસર્ચ ફાઉન્ડેશનના પ્રતિષ્ઠિત ફેલોમાઈકલલિંચે જણાવ્યું હતું.
ફ્રાન્સ G7 જૂથનું ફરતું પ્રમુખપદ ધરાવે છે અને ઈમેન્યુઅલમેક્રોનનાઅધ્યક્ષતામાંવિડીયોકોન્ફરન્સવાટાઘાટો પછી જારી કરાયેલા એક નિવેદનમાં આ જાહેરાત કરી હતી. G7 દેશોમાં કેનેડા, ફ્રાન્સ, જર્મની, ઇટાલી, જાપાન, યુકે અને યુએસ ઉપરાંત EU પ્રતિનિધિત્વનો સમાવેશ થાય છે.
માર્ચમાં આંતરરાષ્ટ્રીય ઉર્જા એજન્સીના સભ્ય દેશો તેલ બજારને સ્થિર કરવા માટે 426 મિલિયન બેરલ તેલ અને ઉત્પાદનો મુક્ત કરશે તેવી જાહેરાત બાદ આ જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. યુરોપિયન યુનિયનના દેશોએ લગભગ 92 મિલિયન બેરલ પ્રતિબદ્ધ કર્યા હતા, જે વચન ડીઝલ જેવા ક્રૂડમાંથી બનેલા રિફાઇન્ડઉત્પાદનો તરફ ભાર મૂકવામાં આવ્યું હતું.
“આ સંયુક્ત નિર્ણય અને એકતાથી ભાવ ઘટવા જોઈએ,” મેક્રોને કહ્યું. “અમે જે જથ્થો બજારમાં મુકી રહ્યા છીએ તેનાથી બજારમાં તરલતા (liquidity) વધશે અને ભાવમાં ઘટાડો થશે.”
ડીઝલ બનાવવા માટે વપરાતાક્રૂડઓઈલના ભાવમાં વધારા ઉપરાંત, અન્ય પરિબળોમાંરશિયાનીરિફાઈનરીઓ પર યુક્રેનિયનડ્રોનહુમલાને કારણે રશિયા દ્વારા નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો નિર્ણય પણ સામેલ છે. યુરોપ રશિયન ડીઝલની આયાત કરતું નથી, પરંતુ તુર્કી અને લેટિન અમેરિકન દેશો જેવા રશિયન ડીઝલના અન્ય ખરીદદારોએ હવે ઉપલબ્ધ જથ્થા (બેરલ્સ) માટે યુરોપ સાથે સ્પર્ધા કરવી પડશે.
દરમિયાન, યુદ્ધને કારણે થયેલા નુકસાન અને નિકાસના માર્ગો બંધ થવાને કારણે પર્શિયનગલ્ફનાઉત્પાદકો તરફથી રિફાઈન્ડઉત્પાદનોનાશિપમેન્ટમાં ઘટાડો થયો છે.
આ નિવેદનને કારણે યુ.એસ.માંતેલના ભાવમાં ૨ ટકાનો ઘટાડો થયો, પરંતુ રેમન્ડજેમ્સનાઇન્વેસ્ટમેન્ટસ્ટ્રેટેજીવિશ્લેષકપાવેલમોલ્ચાનોવે કહ્યું કે “એક મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન પર સ્પષ્ટતાના અભાવે તેની અસર મર્યાદિત રહી.” તેમણે પૂછ્યું કે શું ૧૦૦ મિલિયનબેરલનો આ જથ્થો માર્ચમાં નક્કી કરાયેલા જથ્થાઉપરાંતનો છે, કે પછી “આ હાલની પ્રતિબદ્ધતાનો અંતિમ હિસ્સો છે?”
યુ.એસ.માં કેટલાક રિપબ્લિકન્સેટ્રમ્પને સ્થાનિક ભાવ ઘટાડવાનાપ્રયાસરૂપેડીઝલની નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂકવાની માંગ કરી હતી. પરંતુ G7ના નિવેદનમાં જણાવાયું હતું કે જૂથ એકબીજાને ઊર્જાની નિકાસ મર્યાદિત ન કરવા માટે સંમત થયું છે. ઓઈલમાર્કેટનાવિશ્લેષકો ચેતવણી આપે છે કે યુ.એસ. દ્વારા નિકાસ પર પ્રતિબંધ ટૂંકા ગાળા માટે ભાવ ઘટાડી શકે છે, પરંતુ અંતે તે ગેસોલિનનાપુરવઠામાં ઘટાડો કરીને ઉલટી અસર કરી શકે છે, કારણ કે રિફાઈનરીના એકંદર ઉત્પાદનમાં ઘટાડો કર્યા વિના ડીઝલનું ઉત્પાદન ઘટાડીશકાતું નથી.
શુક્રવારે યુ.એસ. દ્વારા નિકાસ પર સંભવિત પ્રતિબંધ વિશે પૂછવામાં આવતા ટ્રમ્પે કહ્યું કે “અમે આવું ક્યારેય કરવાના નહોતા.”
“અમે નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂકવાના નથી,” ટ્રમ્પેવ્હાઇટ હાઉસમાં પત્રકારોને કહ્યું. “અમે તે જ કરીશું જે અમારે કરવાનું છે.” તેમણે ઉમેર્યું કે યુરોપ “વિશ્વમાં મોટું યોગદાન આપી રહ્યું છે, અને અમે પણ આપી રહ્યા છીએ.”
રાઈસયુનિવર્સિટીનીબેકરઈન્સ્ટિટ્યૂટનાએનર્જી રિસર્ચ ફેલો જિમ ક્રેને કહ્યું કે કટોકટીના સમયે જથ્થો મુક્ત કરવો એ ટૂંકા ગાળાનો ઉપાય હોઈ શકે છે, જેમાં લાંબા ગાળાનું નુકસાન થવાની સંભાવના છે.
“સ્ટોક ખાલી કરવાથી થોડા સમય માટે છૂટક બળતણના ભાવ ઘટશે, પરંતુ તેની કિંમત એ ચૂકવવી પડશે કે યુરોપ પાસે કટોકટી માટે ઓછો અનામત જથ્થો (emergency cover) બચશે,” ક્રેને કહ્યું. “ભવિષ્યમાં કોઈક સમયે યુરોપ અને બાકીનાG7 દેશોએ તેમના વ્યૂહાત્મક ભંડાર (strategic reserves) ફરીથી ભરવા પડશે. સામાન્ય રીતે તેઓ કિંમતો ઓછી હોય ત્યારે આવું કરવાનો પ્રયાસ કરતા હોય છે. આવું ક્યારે થશે તે કોઈ જાણતું નથી. આ એક જોખમ છે.”
રિફાઇનરીઓ અને નિકાસ પર હુમલાઓ સાથે સંકળાયેલા બે યુદ્ધો હાલમાં ચાલી રહ્યા છે, ત્યારે “તમારા કટોકટીના ભંડારનો વ્યય કરવાનો આ શ્રેષ્ઠ સમય નથી — ખાસ કરીને જ્યારે ભવિષ્યની કિંમતો કે શાંતિ કરારો અંગે કોઈ સ્પષ્ટતા ન હોય,” તેમ ક્રેને જણાવ્યું હતું.
અમેરિકા સ્થિત ફ્રેન્ચદૂતાવાસના જણાવ્યા અનુસાર, ટ્રમ્પે રાત્રિ દરમિયાન મેક્રોન સાથે બળતણનાવધતા ભાવ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોનીઉપલબ્ધતાનામુદ્દા પર વાતચીત કરી હતી. ત્યારબાદ શુક્રવારે મેક્રોને આ મુદ્દા પર ચર્ચા કરવા માટે G7 નેતાઓની વીડિયો કોન્ફરન્સની અધ્યક્ષતા કરી હતી.
વ્હાઇટહાઉસના એક અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર (જેમણે નામ જાહેર ન કરવાની શરતે વાત કરી હતી અને જેમને જાહેરમાં બોલવાની સત્તા નહોતી), મેક્રોન સાથેની વાતચીત ઉપરાંત, ટ્રમ્પે શુક્રવારે G7 નેતાઓનીબેઠકમાં ફોન કરીને યુરોપિયન ડીઝલના ભંડારને મુક્ત કરવા અંગે વાટાઘાટો કરી હતી.
નવેમ્બરની ચૂંટણીમાં યુએસ હાઉસ અને સેનેટ પર પોતાની પાર્ટીનું નિયંત્રણ જાળવી રાખવાની શક્યતાઓને મજબૂત કરવાના પ્રયાસરૂપે, ટ્રમ્પેગુરુવારે ૩૨ દિવસીય લાંબી રેલીઓની શ્રેણી શરૂ કરી. પોતાની સિદ્ધિઓ અને તેમના કામ અંગે જનતાનાદ્રષ્ટિકોણ વચ્ચે જે તફાવત કે વિસંગતતા તેમને જણાય છે, તેનાથી રાષ્ટ્રપતિ સતત નિરાશા અનુભવી રહ્યા છે. આ અઠવાડિયે તેમણે અર્થતંત્ર અંગેના પોતાના કામ માટે પોતાને ‘A-પ્લસ’ (સર્વોત્તમ) ગ્રેડ આપ્યો હતો, પરંતુ સાથે એમ પણ કહ્યું હતું કે “આપણે તેના પ્રચાર-પ્રસારનું કામ અત્યંત નબળી રીતે કરી રહ્યા છીએ.”
