વોશિંગ્ટન/તેહરાન,
પશ્ચિમ એશિયામાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે, વાટાઘાટો માટેના પ્રારંભિક ડ્રાફ્ટ ફ્રેમવર્કમાં તેહરાનના અત્યંત સમૃદ્ધ યુરેનિયમ ભંડારને સંમત ત્રીજા દેશમાં સ્થાનાંતરિત કરવાનો અથવા તેના સંવર્ધન સ્તરને ઘટાડવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે.
મીડિયા સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, બંને પક્ષો વચ્ચે પ્રારંભિક સમજૂતી થયાના સાત દિવસની અંદર મુખ્ય જળમાર્ગ, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ ટ્રાફિક માટે ફરીથી ખોલવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો હતો.
યુએસ અને ઈરાન વચ્ચેના સંઘર્ષે તણાવ ઊંચો રાખ્યો છે, વૈશ્વિક સમુદાય આ ક્ષેત્રમાં સ્થિરતા પુનઃસ્થાપિત કરવાની અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા દરિયાઈ ટ્રાફિકને સામાન્ય બનાવવાની રાહ જોઈ રહ્યો છે.
ગેરંટી તરીકે ચીન, દોહામાં વાટાઘાટો – પ્રારંભિક ડ્રાફ્ટ ફ્રેમવર્કના મુખ્ય મુદ્દાઓ
ડ્રાફ્ટના મુખ્ય મુદ્દાઓ મેળવનારા મીડિયા સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ચીન કોઈપણ કરારના અમલીકરણ અને ટકાઉપણું માટે સંભવિત રીતે ગેરંટી તરીકે કાર્ય કરી શકે છે.
આ ફ્રેમવર્કમાં ઇસ્તંબુલને બદલે દોહામાં સીધી યુએસ-ઈરાન વાટાઘાટો યોજવાનો પણ પ્રસ્તાવ છે.
પ્રસ્તાવિત વ્યવસ્થા હેઠળ, પરમાણુ કાર્યક્રમ અને દરિયાઈ સુરક્ષા પરના ઈરાનના પગલાં પ્રતિબંધો, નાકાબંધી અને આર્થિક પ્રતિબંધોને હળવા કરવા માટે યુએસના પગલાં સાથે મેળ ખાશે, એમ તેમાં ઉમેર્યું હતું.
અમલીકરણના દરેક તબક્કા પહેલાં એક સ્વતંત્ર ચકાસણી પદ્ધતિ પાલનનું મૂલ્યાંકન કરશે.
અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે કોઈપણ પક્ષને અનુરૂપ, સ્વતંત્ર રીતે ચકાસી શકાય તેવી પ્રતિબદ્ધતાઓ પ્રાપ્ત કર્યા વિના નોંધપાત્ર છૂટછાટો આપવાની જરૂર રહેશે નહીં.
આ વ્યવસ્થામાં વિલંબ અથવા ઉલ્લંઘનોને સંબોધવા અને નવી લશ્કરી વૃદ્ધિને રોકવા માટે મધ્યસ્થી અને ગેરંટી આપનાર પક્ષોને સમાવિષ્ટ કરીને વિવાદ-નિરાકરણ પદ્ધતિનો પણ પ્રસ્તાવ છે, એમ તેમાં ઉમેર્યું હતું.
ઈરાન ગાર્ડ્સે જણાવ્યું છે કે હોર્મુઝમાં ત્રણ ટેન્કરો રોકાયા છે
મીડિયા સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સે શુક્રવારે જણાવ્યું હતું કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થવાનો પ્રયાસ કરતી વખતે અનિશ્ચિત “ઘટનાઓ” નો સામનો કર્યા પછી અથવા ખાણો સાથે અથડાયા પછી ત્રણ તેલ ટેન્કરોને અટકાવવામાં આવ્યા હતા.
“બે વાંધાજનક તેલ ટેન્કરો, એક પૂર્વીય ભાગમાં અને બીજો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના પશ્ચિમ ભાગમાં, જે અનધિકૃત માર્ગમાંથી પસાર થવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા, તેઓ ઘટનાઓનો સામનો કરી રહ્યા હતા અને સ્ટ્રેટના દક્ષિણમાં પાણીમાં રોકાઈ ગયા હતા,” IRGC એ એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું.
પશ્ચિમ એશિયા યુદ્ધ – શું થયું?
યુએસ અને ઇઝરાયલે 28 ફેબ્રુઆરીએ ઇરાન સામે સંયુક્ત હુમલા શરૂ કર્યા હતા, જેમાં તેના તત્કાલીન સુપ્રીમ લીડર આયાતુલ્લાહ અલી ખામેની અને અન્ય ઘણા મુખ્ય નેતાઓ માર્યા ગયા હતા.
પ્રતિભાવમાં, તેહરાને સમગ્ર ક્ષેત્રમાં અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના હિતોને નિશાન બનાવ્યા, અને સાથે જ હોરમૂઝની સામુદ્રધુની પર પોતાનું નિયંત્રણ વધુ કડક કર્યું.
આ સંઘર્ષે પ્રાદેશિક સુરક્ષા અને ઊર્જાના ભાવો અંગે વૈશ્વિક ચિંતાઓ વધારી દીધી છે.
