અસ્તાનામાં યોજાયેલી વર્લ્ડ ચેમ્પિયનશિપમાં ભારતની મહિલા કુસ્તી ટીમે ઐતિહાસિક સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. ૫૯ કિલોગ્રામ વજન વર્ગની ફાઈનલ મેચમાં અમેરિકન કુસ્તીબાજ એલિઝાબેથ નેટને ૮-૬થી હરાવીને મનીષા ભાનવાલા દેશની પ્રથમ મહિલા વર્લ્ડ ચેમ્પિયન બની છે.
૨૯ વર્ષીય મનીષાએ ગોલ્ડ મેડલ માટેના મુકાબલામાં શાનદાર વાપસી કરી હતી. મેચના પ્રથમ રાઉન્ડના અંતે તે ચાર પોઈન્ટથી પાછળ હતી, પરંતુ તેણે હિંમત હાર્યા વિના વળતો પ્રહાર કર્યો. પેન અમેરિકન ચેમ્પિયન એલિઝાબેથ નેટ એક તબક્કે ૫-૧થી આગળ હતી, પરંતુ મનીષાએ આક્રમક દાવપેચ રમીને બાજી પલટી નાખી અને પોતાની કારકિર્દીનું સૌથી મોટું ટાઈટલ જીતી લીધું.
જોકે ૫૯ કિલોગ્રામ વજન વર્ગ ઓલિમ્પિક કાર્યક્રમનો ભાગ નથી, તેમ છતાં મનીષાની આ જીત ભારતીય મહિલા કુસ્તી માટે એક સીમાચિહ્નરૂપ ઘટના છે. આ સિદ્ધિ પહેલાં, અંશુ મલિક વર્લ્ડ ચેમ્પિયનશિપની ફાઈનલમાં પહોંચનારી એકમાત્ર ભારતીય મહિલા હતી; તેણે ૨૦૨૧માં ૫૭ કિલોગ્રામ વર્ગમાં સિલ્વર મેડલ જીત્યો હતો.
ગોલ્ડ મેડલ સુધીનો મનીષાનો સફર
ચેમ્પિયનશિપ સુધીનો મનીષાનો સફર પણ અત્યંત પ્રભાવશાળી રહ્યો હતો. તેણે વર્લ્ડ ચેમ્પિયનશિપમાં બ્રોન્ઝ મેડલ જીતી ચૂકેલી લોરેન્સ બ્યુરેગાર્ડને હરાવીને શરૂઆત કરી હતી. ત્યારબાદ, તેણે મંગોલિયાની બોલોરતુયા ખુરેલખુને પરાજય આપ્યો અને કઝાકિસ્તાનની અલ્ટીન શાગાયેવાને ‘પિન’ (ચિત્ત) કરીને ફાઈનલમાં પોતાનું સ્થાન નિશ્ચિત કર્યું.
આ ઉપરાંત, ભારતે અન્ય બે મેડલ પણ જીત્યા. નીલમ સિરોહી ૫૦ કિલોગ્રામ વર્ગની ફાઈનલમાં પહોંચી હતી, જ્યારે કાજલ ધોચક ૭૬ કિલોગ્રામ વર્ગની ફાઈનલ સુધી પહોંચી હતી. આ બંને કુસ્તીબાજોએ સિલ્વર મેડલ મેળવ્યા.
આ સિદ્ધિ એશિયન ગેમ્સમાં ભારતના નિરાશાજનક પ્રદર્શન બાદ એક મજબૂત વળતો જવાબ છે. એશિયન ગેમ્સમાં મનીષા ૫૭ કિલોગ્રામ વર્ગમાં રમી હતી, પરંતુ ક્વાર્ટર ફાઈનલમાં જાપાનની અકારી ફુજીનામી સામે હારીને તે સ્પર્ધામાંથી બહાર થઈ ગઈ હતી. તે પછી, તેણે વર્લ્ડ ચેમ્પિયનશિપ માટે ૫૯ કિલોગ્રામ વર્ગમાં જવાનો નિર્ણય લીધો, જે આખરે ઐતિહાસિક સફળતા લઈને આવ્યો.
મનીષા હરિયાણાના જીંદની રહેવાસી છે. અગાઉ તે ૫૭ કિલોગ્રામથી લઈને ૬૫ કિલોગ્રામ સુધીના વિવિધ વજન વર્ગોમાં સ્પર્ધા કરી ચૂકી છે અને ત્રણ વખત વર્લ્ડ ચેમ્પિયનશિપમાં ભાગ લઈ ચૂકી છે. બીજી તરફ, ભારતની મહિલા મેડલ વિજેતાઓમાં વિનેશ ફોગાટ અને અંતિમ પંઘાલનો સમાવેશ થાય છે, જેમણે બે-બે બ્રોન્ઝ મેડલ જીત્યા છે. પુરુષ કુસ્તીમાં, સુશીલ કુમાર દેશના એકમાત્ર વર્લ્ડ ચેમ્પિયન છે; તેમણે ૨૦૧૦માં મોસ્કો ખાતે ૬૬ કિલોગ્રામ વર્ગમાં ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો હતો. આ ઉપરાંત, બજરંગ પુનિયાએ ૨૦૧૮માં સિલ્વર મેડલ મેળવ્યો હતો.
