અવધ એક્સપ્રેસ | નવી દિલ્હી
ભારતીય જનસંઘના નેતા પંડિત દીનદયાળ ઉપાધ્યાયની જન્મજયંતિનિમિત્તે વડાપ્રધાન નરેન્દ્રમોદીએ શુક્રવારે દિલ્હીના દીનદયાળ ઉપાધ્યાય પાર્કમાં આયોજિત ‘ભજન ક્લબિંગ’ કાર્યક્રમમાં હાજરી આપી હતી.
આ અગાઉ, મોદીએ ઉપાધ્યાયને શ્રદ્ધાંજલિ આપી હતી અને જનકલ્યાણ તથા રાષ્ટ્રીય વિકાસના પાયા તરીકે તેમની “અંત્યોદય”નીવિચારધારાના વખાણ કર્યા હતા.
‘X’ (અગાઉનું ટ્વિટર) પરની એક પોસ્ટમાં, વડાપ્રધાને પ્રકાશ પાડ્યો હતો કે કેવી રીતે ઉપાધ્યાયનો દ્રષ્ટિકોણ સમકાલીન નીતિઓ અને પાયાના સ્તરે સશક્તિકરણને પ્રભાવિત કરવાનું ચાલુ રાખે છે.
વડાપ્રધાને લખ્યું, “રાષ્ટ્રસેવાના સાચા સાધક પંડિત દીનદયાળ ઉપાધ્યાયજીને તેમની જન્મજયંતિ પર મારા નમ્ર વંદન. તેમણે સમાજની છેલ્લી હરોળમાંઊભેલી વ્યક્તિના ઉત્થાનને રાષ્ટ્રનિર્માણનો પાયો માન્યો હતો અને આપણને ‘અંત્યોદય’ની વિચારધારા આપી હતી, જે આજે પણ જનકલ્યાણ માટે ઊંડી પ્રેરણા પૂરી પાડે છે.”
નાગરિકોને ઉપાધ્યાયના વારસાનેઅનુસરવાઆહ્વાન કરતા મોદીએઉમેર્યું, “આ વિશેષ અવસર પર, ચાલો આપણે તેમના વિચારો અને આદર્શોનેઆત્મસાત કરવાનો અને આપણી સામાજિક તથા રાષ્ટ્રીય જવાબદારીઓનિભાવવાનો સંકલ્પ દ્રઢ કરીએ. જેવો પ્રયત્ન, તેવું જ ફળ; આમ, માત્ર માનવીય પુરુષાર્થ જ અસ્તિત્વ ધરાવે છે; ભાગ્ય એ જ પુરુષાર્થનું પરિણામ છે.”
વડાપ્રધાને લોકોને ઉપાધ્યાયના આદર્શોનેઅપનાવવા અને તેમની સામાજિક તથા રાષ્ટ્રીય જવાબદારીઓનિભાવવા હાકલ કરી હતી. એક પ્રેસ રિલીઝ અનુસાર, તેમણે નસીબ પર નિર્ભર રહેવાને બદલે સતત પ્રયત્ન અને સાહસના મહત્વ પર ભાર મૂકતો એક સંસ્કૃત સુભાષિત પણ શેર કર્યો હતો.
પંડિત દીનદયાળ ઉપાધ્યાય વિશે
૨૫ સપ્ટેમ્બર, ૧૯૧૬ના રોજ જન્મેલા દીનદયાળ ઉપાધ્યાય એક રાજકીય વિચારક, અર્થશાસ્ત્રી અને ભારતીય જનસંઘના નેતા હતા. તેઓ ‘એકાત્મ માનવવાદ’ (Integral Humanism)ની વિચારધારાના પુરસ્કર્તા પણ હતા.
પંડિત દીનદયાળ ઉપાધ્યાયે ‘રાષ્ટ્ર ધર્મ’, ‘પાંચજન્ય’ અને દૈનિક સમાચારપત્ર ‘સ્વદેશ’ જેવા પ્રકાશનો શરૂ કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. હિન્દુત્વનાપુનરુત્થાનનાઆદર્શોનો પ્રચાર કરવા માટે તેમણે ૧૯૪૦ના દાયકામાં ‘રાષ્ટ્ર ધર્મ’ (જેનો અર્થ ‘રાષ્ટ્રીય કર્તવ્ય’ થાય છે) નામનું માસિક શરૂ કર્યું હતું. આરએસએસ (RSS)ના વિચારક અને ભારતીય જનસંઘ (જે ભાજપનુંપૂર્વવર્તી સંગઠન હતું)ના નેતા એવા ઉપાધ્યાય કાનપુરની સનાતન ધર્મ કોલેજમાં અભ્યાસ દરમિયાન રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘમાં જોડાયા હતા.
તેઓ ડિસેમ્બર ૧૯૬૭માં જનસંઘના અધ્યક્ષ બન્યા. ૧૧ ફેબ્રુઆરી ૧૯૬૮ના રોજ રહસ્યમય સંજોગોમાં તેમનું અવસાન થયું; તેમનો મૃતદેહ મુઘલ સરાઈ જંક્શન નજીક મળી આવ્યો હતો, જેનું નામ પાછળથી બદલીને ‘દીનદયાળ ઉપાધ્યાય જંક્શન’ રાખવામાં આવ્યું હતું.
પંડિત દીનદયાળ ઉપાધ્યાયને કાર્યકરોનું એક સમર્પિત જૂથ તૈયાર કરવાનો અને જનસંઘ માટે વૈચારિક માળખું પૂરું પાડવાનો શ્રેય પણ આપવામાં આવે છે. પક્ષનું ૧૯૬૭નું અધિવેશન તેમની રાજકીય કારકિર્દીમાં એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપમાનવામાં આવે છે.
‘એકાત્મ માનવવાદ’, સામાજિક ન્યાય અને આત્મનિર્ભરતાઅંગેના તેમના વિચારો આજે પણ ભાજપના વૈચારિક માળખા સાથે જોડાયેલા છે.
