મહારાષ્ટ્રના મુખ્યમંત્રી ફડણવીસે ૨૬૫ તાલુકાઓમાં દુષ્કાળ જાહેર કર્યો

અવધ એક્સપ્રેસ | મુંબઈ,

મહારાષ્ટ્રના મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્રફડણવીસે શનિવારે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેતા રાજ્યના ૨૬૫ તાલુકાઓમાં દુષ્કાળ જાહેર કર્યો. તેમણે રાજ્યના કુલ ૩૫૮ તાલુકાઓમાંથી ૨૬૫ તાલુકાઓમાં, એટલે કે મહારાષ્ટ્રના લગભગ ૭૫ ટકા વિસ્તારમાં દુષ્કાળની જાહેરાત કરી.

ફડણવીસેલાતુરની દુષ્કાળ જેવી સ્થિતિને અત્યંત ગંભીર ગણાવી.

આ અઠવાડિયાની શરૂઆતમાં, ફડણવીસેમરાઠવાડાક્ષેત્રનાલાતુર અને ધારાશિવમાં દુષ્કાળ જેવી સ્થિતિને “અત્યંત ગંભીર” ગણાવી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ વર્ષે આ બંને જિલ્લાઓમાં સામાન્ય કરતાં અડધો જ વરસાદ થયો છે અને અસરગ્રસ્ત ખેડૂતોને તમામ શક્ય મદદનું વચન આપ્યું હતું. તેમણે લાતુરનાનિલાંગાતાલુકાની મુલાકાત લીધી, જે પાણીની અછત અને પાકનાનુકસાનનો સામનો કરી રહ્યું છે, અને ત્યાં ખેડૂતો સાથે વાતચીત કરી. બાદમાં તેમણે ધારાશિવ જિલ્લાના કેટલાક વિસ્તારોની મુલાકાત લીધી અને પશ્ચિમ મહારાષ્ટ્રના સોલાપુર જિલ્લાના બારશી વિસ્તારમાં સોયાબીનના પાકનું નિરીક્ષણ પણ કર્યું.

વધુમાંફડણવીસે કહ્યું કે પાકનાનુકસાનનાસર્વેક્ષણો માત્ર એક ઔપચારિકતા છે અને પ્રક્રિયાગત જરૂરિયાત તરીકે હાથ ધરવામાં આવી રહ્યા છે, જોકે વિનાશ તો પહેલેથી જ સ્પષ્ટ દેખાઈ રહ્યો હતો. “અમે તમામ અહેવાલો એકત્રિત કર્યા છે અને તે મુજબ કાર્યવાહી કરી રહ્યા છીએ. સરકારે દુષ્કાળની સ્થિતિને ખૂબ ગંભીરતાથી લીધી છે અને કામગીરી શરૂ કરી દીધી છે. અમે ખેડૂતોને મદદ કરીશું અને અમારી લોન માફી યોજના પણ કાર્યરત છે તથા તેને બંધ કરવામાં આવશે નહીં. અમે પાણી અને પશુચારાની પણ વ્યવસ્થા કરી રહ્યા છીએ,” એમ તેમણે જણાવ્યું હતું. મુખ્યમંત્રીએ રાજ્યમાં દુષ્કાળનો સામનો કરવા માટે વિવિધ પગલાંની પણ જાહેરાત કરી હતી, જેમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:

જમીન મહેસૂલમાં રાહત

પાક લોનનું પુનર્ગઠન

ખેતી સંબંધિત લોનની વસૂલાત પર રોક

ખેતીનાપંપના વર્તમાન વીજળીનાબિલમાં રાહત

(૭.૫ હોર્સપાવરક્ષમતાવાળા ઇલેક્ટ્રિક પંપનાવીજળીના બિલ પહેલાથી જ માફ કરવામાં આવ્યા છે, હવે વધુ ક્ષમતાવાળા ઇલેક્ટ્રિક પંપને પણ તેમાં મુક્તિ આપવામાં આવી છે)

શાળા/કોલેજના વિદ્યાર્થીઓની પરીક્ષા ફીમાં રાહત

રોજગાર ગેરંટી યોજના હેઠળના નિયમોમાં છૂટછાટ આપીને વધુ રોજગારીનું સર્જન કરવામાં આવશે

જરૂરિયાત મુજબ પીવાના પાણીના ટેન્કરની વ્યવસ્થા

પાણીની અછતવાળા ગામોમાં ખેડૂતોનાખેતીનાપંપના વીજ જોડાણ કાપવામાં આવશે નહીં

અનાજની ખેતી પર નિર્ભર ખેડૂતો/ખેતમજૂરો

પશુઓ માટે ઘાસચારાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવશે

મોટા પાયે પાણી બચાવવાની કામગીરી હાથ ધરવામાં આવશે

પીવાના પાણી અને પશુઓ માટે પાણીનું આયોજન અગાઉના આદેશ મુજબ ચાલુ રહેશે

તમામ જિલ્લા કલેક્ટરોનેપંચનામાની પ્રક્રિયા તાત્કાલિક પૂર્ણ કરવાનો આદેશ

પાકની સ્થિતિ દર્શાવતા ફોટા અને GPS વિગતો એકત્રિત કરવાનો આદેશ

રાજ્યમાં દુષ્કાળ શા માટે જાહેર કરવામાં આવે છે?

ભારતમાં, જ્યારે કોઈ રાજ્ય દુષ્કાળનો સામનો કરે છે, ત્યારે રાજ્ય સરકાર તેની જાહેરાત કરે છે. આ બાબતે કેન્દ્ર સરકાર રાજ્યને માત્ર માર્ગદર્શિકા પૂરી પાડી શકે છે. દુષ્કાળ જાહેર કરવાના ઘણા કારણો હોઈ શકે છે, જેમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:

આમાં વરસાદની અછત, ખેતીને નુકસાન, પાણીની તંગી અને સામાન્ય લોકોના જીવન પર ગંભીર અસરનો સમાવેશ થાય છે. દુષ્કાળનું સૌથી સામાન્ય કારણ વરસાદની ભારે અછત છે, જે ખેતીને અસર કરે છે. વધુમાં, દુષ્કાળનું સૌથી મહત્વનું કારણ સામાજિક-આર્થિક પરિબળો છે. રોજગારીનીશોધમાં લોકોનું સ્થળાંતર ખોરાકની અછત સર્જે છે. આ તમામ પરિબળો દુષ્કાળમાં ફાળો આપે છે.