નવી દિલ્હી,
ભારતના સ્વદેશી તેજસMk1A ફાઇટર પ્રોગ્રામને વધુ એક વેગ મળ્યો છે, કારણ કે અમેરિકનએરોસ્પેસ કંપની GE એરોસ્પેસે હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડ (HAL) ને વધુ ચાર F404-IN20 એન્જિનપહોંચાડ્યા છે. સપ્ટેમ્બરમાં મોકલવામાં આવેલા આ નવા જથ્થા સાથે, તેજસMk1A કાફલા માટે HAL ને પહોંચાડવામાં આવેલા એન્જિનની કુલ સંખ્યા 14 થઈ ગઈ છે.
આ ઘટનાક્રમ એવા સમયે બન્યો છે જ્યારે HAL ને 2021માં GE એરોસ્પેસ સાથે થયેલા 99 F404-IN20 એન્જિનના કરાર હેઠળ એન્જિન મળી રહ્યા છે. રૂ. 5,375 કરોડનામૂલ્યનો આ સોદો તેજસMk1A કાફલા માટેની એન્જિનનીજરૂરિયાતનેઆવરી લે છે. એક નિવેદનમાં GE એરોસ્પેસે જણાવ્યું હતું કે, “GE એરોસ્પેસે સપ્ટેમ્બરમાં ચાર F404-IN20 એન્જિન મોકલ્યા હતા. અમે ભારતના સ્વદેશી તેજસ ફાઇટર જેટ્સને સંચાલિત કરવા માટે જરૂરી એન્જિન પહોંચાડવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છીએ.”
GE F404-IN20 એન્જિનનું મહત્વ
F404-IN20 એ GE એરોસ્પેસનાF404 એન્જિનનું એક સંસ્કરણ છે જેને ખાસ કરીને ભારતના સિંગલ-એન્જિનતેજસ ફાઇટર માટે અનુકૂળ બનાવવામાં આવ્યું છે. GE એરોસ્પેસના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતીય વેરિઅન્ટF404 એન્જિનશ્રેણીમાં સૌથી વધુ થ્રસ્ટ (ધક્કો મારવાની શક્તિ) પ્રદાન કરે છે. તેમાં હાયર-ફ્લો ફેન, સિંગલ-ક્રિસ્ટલટર્બાઇન બ્લેડ અને વિમાન તથા ભારતીય વાયુસેનાનીજરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવા માટે રચાયેલ અન્ય ઘણા વિશિષ્ટ ઘટકોનો સમાવેશ થાય છે.
GE એરોસ્પેસF404 ને સૌથી સફળ લશ્કરી ઉડ્ડયન એન્જિનમાંના એક તરીકે વર્ણવે છે, કારણ કે આ એન્જિનનો ઉપયોગ વિશ્વભરમાં હજારો લડાયક વિમાનોમાં થાય છે. તેજસ પ્રોગ્રામ માટે, આ એન્જિનવિમાનના વિકાસ અને સંચાલન પ્રવાસનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ રહ્યું છે. GE એરોસ્પેસે કહ્યું કે F404 તેજસLCA માટે ખૂબ જ યોગ્ય સાબિત થયું છે.
તેજસ પ્રોગ્રામ સાથે F404 નો સંબંધ
GE એરોસ્પેસનો ભારતના લશ્કરી ઉડ્ડયન કાર્યક્રમ સાથેનો સંબંધ ઘણા દાયકાઓ જૂનો છે. કંપનીએ જણાવ્યું હતું કે તેણે 1980ના દાયકામાં એરોનોટિકલડેવલપમેન્ટ એજન્સી સાથે કામ કરવાનું શરૂ કર્યું હતું, જેનાથી ભારતના સ્વદેશી ફાઇટર એરક્રાફ્ટપ્રોગ્રામમાં તેની ત્યારબાદની ભાગીદારીનો પાયો નંખાયો હતો. સિંગલ-એન્જિન ધરાવતા ‘તેજસ’ વિમાનને સંચાલિત કરવા માટે ૨૦૦૪માં F404-IN20 એન્જિનની પસંદગી કરવામાં આવી હતી. GE એરોસ્પેસે આ પસંદગીને ભારતીય એરોસ્પેસ કાર્યક્રમ અને કંપની એમ બંને માટે એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપગણાવી હતી. આ એન્જિને’તેજસ’ના પ્રારંભિક ફ્લાઇટ-ટેસ્ટિંગ (ઉડાન પરીક્ષણ) તબક્કા દરમિયાન પણ તેને સંચાલિત કર્યું હતું. GE એરોસ્પેસના જણાવ્યા અનુસાર, ૨૦૦૮માં તેની પ્રથમ ટેસ્ટ ફ્લાઇટ દરમિયાન, વિમાન વિવિધ મિશન ઊંચાઈઓ સુધી પહોંચ્યું હતું અને Mach 1.1 ની ગતિ પ્રાપ્ત કરી હતી.
