બાંગ્લાદેશના પૂર્વ વડાપ્રધાન શેખ હસીનાએ કહ્યું છે કે, તેમને સ્વદેશ પરત ફરવા માટે કોઈ વિદેશી દેશના સમર્થનની જરૂર નથી. ગુરુવારે તેમણે જણાવ્યું હતું કે, ધરપકડ કે મૃત્યુના જોખમ હોવા છતાં, ડિસેમ્બર સુધીમાં ભારતમાંથી બાંગ્લાદેશ પરત ફરવાનો તેમનો નિર્ણય અટલ છે.
જ્યારે તેમને પૂછવામાં આવ્યું કે શું તેઓ અમેરિકા અને ભારત જેવા દેશો પાસેથી એવી અપેક્ષા રાખે છે કે તેઓ બાંગ્લાદેશ પર દબાણ લાવે જેથી તેમની સુરક્ષિત વાપસીસુનિશ્ચિત થઈ શકે, ત્યારે સત્તા પરથી હટાવવામાં આવેલા આ નેતાએ કહ્યું કે તેઓ કોઈ વિદેશી સુરક્ષા ઈચ્છતા નથી.
મીડિયા સાથેની ઈમેલ મુલાકાતમાં શેખહસીનાએ કહ્યું, “હું તમામ રાષ્ટ્રો સાથે મિત્રતા અને સહકારનું મૂલ્ય સમજું છું. આ હંમેશા અમારી (બાંગ્લાદેશની) વિદેશ નીતિ રહી છે. પરંતુ મારા પોતાના દેશમાં પાછા ફરવા માટે મારે કોઈ વિદેશી સત્તાનાઆશીર્વાદની જરૂર નથી.”
ઓગસ્ટ ૨૦૨૪માં વિદ્યાર્થીઓના નેતૃત્વમાં થયેલા બળવાને કારણે સત્તા ગુમાવ્યા બાદ શેખ हसीना બાંગ્લાદેશ છોડીને જતા રહ્યા હતા. ત્યારથી તેઓ ભારતમાં રહે છે અને તેમણે ડિસેમ્બરમાં બાંગ્લાદેશ પાછા ફરવાની ઈચ્છા વારંવાર વ્યક્ત કરી છે, ભલે બાંગ્લાદેશની એક ટ્રિબ્યુનલે તેમને વિરોધ પ્રદર્શન કરનારાઓ સામેની કડક કાર્યવાહી બદલ મૃત્યુદંડની સજા સંભળાવી હોય.
તેમણે મીડિયાને કહ્યું, “જો મૃત્યુ જ મારું નસીબ હોય, તો હું મારા પોતાના દેશની ધરતી પર, મારા પોતાના લોકોની વચ્ચે મરવાનું પસંદ કરીશ. તેથી, હું બાંગ્લાદેશ પાછી ફરીશ. આ નિર્ણય બદલાયો નથી.”
જુલાઈ-ઓગસ્ટ ૨૦૨૪માં વિદ્યાર્થીઓના નેતૃત્વમાં થયેલા વિરોધ પ્રદર્શનો દરમિયાન કરવામાં આવેલી ઘાતક કાર્યવાહીમાં માનવતા વિરુદ્ધનાગુનાઓ માટે, બાંગ્લાદેશની’ઇન્ટરનેશનલક્રાઇમ્સ ટ્રિબ્યુનલ’એ નવેમ્બર ૨૦૨૫માં શેખ ને તેમની ગેરહાજરીમાં મૃત્યુદંડની સજા સંભળાવી હતી. સંયુક્ત રાષ્ટ્રના જણાવ્યા અનુસાર, આ હિંસા દરમિયાન લગભગ ૧,૪૦૦ લોકો માર્યા ગયા હતા. શેખ हसीनाએ કોઈપણ ખોટું કામ કર્યાનો ઇનકાર કર્યો છે, ચુકાદાને ફગાવી દીધો છે અને આ ટ્રાયલ (મુદ્દમા)ની કાયદેસરતા પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે.
બાંગ્લાદેશે વારંવાર તેમના પ્રત્યાર્પણની માંગ કરી છે, પરંતુ ભારતે તેમને સોંપ્યા નથી.
સ્વદેશ પરત ફરતા ધરપકડ અને અત્યાચારનું જોખમ હોવાનું શેખ हसीना સ્વીકારે છે-
આ વર્ષની શરૂઆતમાં દિલ્હીથીયોજાયેલી એક વર્ચ્યુઅલ પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં, શેખ हसीनाએ પરત ફરવામાં રહેલા જોખમોનો સ્વીકાર કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું હતું કે બાંગ્લાદેશ પહોંચતા જ તેમની હત્યા થઈ શકે છે, તેમની ધરપકડ થઈ શકે છે અથવા તેમને ત્રાસ આપવામાં આવી શકે છે. તેમણે કહ્યું, “હવે મેં નિર્ણય લઈ લીધો છે. હા, મને ખબર છે. જો હું પાછી જઈશ, તો ત્યાં પહોંચતા જ તેઓ મારી હત્યા કરી શકે છે, અથવા મારી ધરપકડ કરીને મને ત્રાસ આપી શકે છે.” તેમણે બાંગ્લાદેશ છોડ્યા બાદ આશરો આપવા બદલ ભારત સરકાર અને ભારતીય જનતાનો આભાર માન્યો હતો અને કહ્યું હતું કે તેમણે પોતાનો દેશ છોડવાની કોઈ યોજના બનાવી ન હતી.
સપ્ટેમ્બરમાં મીડિયાને આપેલા એક ઇન્ટરવ્યુમાંહસીનાએ કહ્યું હતું કે તેમનો ડિસેમ્બર સુધીમાં પાછા ફરવાનો ઈરાદો છે અને તેઓ પાછા ફરવાની તારીખ, સમય અને સ્થળની જાહેરાત પછીથી કરશે.
તેમણે કહ્યું, “મેં કહ્યું છે કે મારો ડિસેમ્બર સુધીમાં પાછા ફરવાનો ઈરાદો છે, કારણ કે બાંગ્લાદેશના રાજકીય સંકટને અનિશ્ચિત સમય સુધી ચાલુ રહેવા દઈ શકાય નહીં. હું યોગ્ય સમયે ચોક્કસ તારીખ, સમય અને પ્રવેશના સ્થળની જાહેરાત કરીશ.”
તેમણે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે તેમનું પાછા ફરવું એ સત્તા મેળવવા માટે નથી, પરંતુ બાંગ્લાદેશની જનતાની પડખે ઊભા રહેવા માટે છે.
તેમણે કહ્યું, “પાછા ફરવાનો નિર્ણય મારો પોતાનો છે અને તે મારા પક્ષની અંદર રાજકીય ચર્ચાનો વિષય છે.” તેમણે ઉમેર્યું કે વિદેશમાં રહેતા અવામીલીગના અન્ય નેતાઓ ક્યારે પાછા ફરશે, તેનો નિર્ણય પક્ષની અંદરની વિચાર-વિમર્શ અને સુરક્ષા પરિસ્થિતિના મૂલ્યાંકન પર આધારિત રહેશે.
હસીનાનોઅવામીલીગના સભ્યો પર અત્યાચારનો આરોપ
મીડિયાઇન્ટરવ્યુમાંહસીનાએ બાંગ્લાદેશ નેશનાલિસ્ટ પાર્ટી (BNP)ની આગેવાની હેઠળની સરકાર પર અવામીલીગનાનેતાઓ અને કાર્યકરો પર અત્યાચાર ચાલુ રાખવાનો આરોપ લગાવ્યો. તેમણે આક્ષેપ કર્યો કે પક્ષના સભ્યોની હત્યા કરવામાં આવી રહી છે, તેમની ધરપકડ કરવામાં આવી રહી છે અને ફોજદારી કેસો દ્વારા તેમને નિશાન બનાવવામાં આવી રહ્યા છે.
તેમણે દાવો કર્યો કે તેમની સામે ૬૦૦થી વધુ કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યા છે અને ન્યાયિક કાર્યવાહીને રાજકીય પ્રેરિત ગણાવી હતી. તેમણે એવો પણ આરોપ લગાવ્યો કે પક્ષના કાર્યકરો અને તેમના પરિવારોએ હુમલા, સતામણી અને વિસ્થાપનનો સામનો કરવો પડ્યો છે.
અવામી લીગ પરના પ્રતિબંધ અંગે સવાલ ઉઠાવતાહસીનાએ કહ્યું કે પક્ષને ચૂંટણી લડવાની મંજૂરી મળવી જોઈએ અને મતદારોને તેનું રાજકીય ભવિષ્ય નક્કી કરવા દેવું જોઈએ. તેમણે પૂછ્યું, “તેમણે અવામી લીગ પર પ્રતિબંધ કેમ મૂક્યો? જો અવામીલીગે ઘણા ખરાબ કામો કર્યા હોય, તો જનતાને જ નક્કી કરવા દો.”
હસીનાએ ૨.૩ અબજ ડોલરનાસોદા હેઠળ ચીની J-10CE ફાઈટર જેટ ખરીદવાનીBNP સરકારની કથિત યોજનાની પણ ટીકા કરી. તેમણે સવાલ ઉઠાવ્યો કે જ્યારે બાંગ્લાદેશ વીજળી અને ગેસની અછત, વધતી જતી મોંઘવારી અને આર્થિક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહ્યું છે, ત્યારે આવા ખર્ચની શું જરૂર છે?
તેમણે કટ્ટરપંથીજૂથોનાવધતા પ્રભાવ અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી અને ચેતવણી આપી કે બાંગ્લાદેશમાં બની રહેલી ઘટનાઓની અસર પ્રાદેશિક સુરક્ષા અને પડોશી દેશો પર પડી શકે છે.
