ઊર્જા માળખાં પર હુમલા રોકવા બંને દેશો સંમત થયાનો ટ્રમ્પનો દાવો, જોકે યુદ્ધવિરામની શરતો અને સમયગાળો સ્પષ્ટ નહીં
વોશિંગ્ટન: રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધને લઈને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ‘ઊર્જા યુદ્ધવિરામ’ અંગે મોટો દાવો કર્યો છે. ટ્રમ્પના જણાવ્યા અનુસાર, બંને દેશો તાત્કાલિક અસરથી ઊર્જા ક્ષેત્રને નિશાન બનાવતા હુમલાઓ રોકવા સંમત થયા છે. જોકે, આ જાહેરાત અંગે રશિયા અને યુક્રેન તરફથી સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ હોવાની માહિતી ઉપલબ્ધ નથી.
ટ્રમ્પે પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ પર પોસ્ટ કરીને બંને દેશોને સંભવિત સમજૂતીનું પાલન કરવાની અપીલ કરી હતી. તેમણે લખ્યું હતું કે રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે તાત્કાલિક અસરથી ઊર્જા યુદ્ધવિરામ અમલમાં છે અને બંને પક્ષોએ તેનું ઉલ્લંઘન કરવું નહીં.
જોકે, ટ્રમ્પે આ યુદ્ધવિરામ કેટલા સમય સુધી અમલમાં રહેશે, તેની દેખરેખ કોણ રાખશે અને કરારના અમલીકરણની પ્રક્રિયા શું હશે તે અંગે સ્પષ્ટતા કરી નહોતી.
શું છે ઊર્જા યુદ્ધવિરામ?
ઊર્જા યુદ્ધવિરામનો અર્થ બંને દેશો દ્વારા એકબીજાના ઊર્જા સંબંધિત માળખાં પર હુમલા રોકવા માટેની મર્યાદિત સમજૂતી થાય છે. તેમાં વીજ ઉત્પાદન મથકો, વીજળીના સબસ્ટેશન, ગેસ સ્થાપનો, તેલ રિફાઇનરીઓ અને અન્ય મહત્ત્વપૂર્ણ ઊર્જા સુવિધાઓનો સમાવેશ થઈ શકે છે.
જો આવી સમજૂતીનો અસરકારક અમલ થાય, તો યુક્રેનમાં વીજળી અને ગરમીની સુવિધાઓને નુકસાન થતું અટકાવવામાં મદદ મળી શકે છે. બીજી તરફ, રશિયાની તેલ અને ગેસ સંબંધિત સુવિધાઓને પણ હુમલાઓથી રાહત મળી શકે છે.
જોકે, આ પ્રકારનો કરાર સમગ્ર યુદ્ધનો અંત સૂચવતો નથી. ઊર્જા ક્ષેત્ર પૂરતી મર્યાદિત સમજૂતી અમલમાં આવે તો પણ અન્ય મોરચાઓ પર લડાઈ ચાલુ રહી શકે છે.
ઝેલેન્સ્કી પર ટ્રમ્પના પ્રહાર, ચૂંટણી યોજવાનો મુદ્દો ફરી ચર્ચામાં
ઊર્જા યુદ્ધવિરામ અંગેનો દાવો એવા સમયે સામે આવ્યો છે, જ્યારે ટ્રમ્પે યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોડીમીર ઝેલેન્સ્કીની નીતિઓની ટીકા કરી હતી. ટ્રમ્પે યુક્રેનમાં નવા રાષ્ટ્રપતિની જરૂરિયાત અંગે પણ નિવેદન આપ્યું હતું અને યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે ઝેલેન્સ્કીના પ્રયાસો પર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા.
આ ટિપ્પણીઓના જવાબમાં ઝેલેન્સ્કીએ જણાવ્યું હતું કે જો રશિયા 60 દિવસના સંપૂર્ણ યુદ્ધવિરામ માટે સંમત થાય, તો યુક્રેન ચૂંટણી યોજવા માટે તૈયાર થઈ શકે છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, મતદારોને સુરક્ષિત રીતે મતદાન કરવાની તક આપવા માટે યુદ્ધવિરામ અને સુરક્ષાની ખાતરી જરૂરી છે.
ઝેલેન્સ્કીએ એમ પણ જણાવ્યું હતું કે યુક્રેનના નેતાની પસંદગી કરવાનો અધિકાર ત્યાંના નાગરિકોનો છે અને લોકશાહી પ્રક્રિયા અંગેનો નિર્ણય યુક્રેનના લોકો જ લેશે.
યુક્રેનમાં ચૂંટણી યોજવી કેમ મુશ્કેલ?
ફેબ્રુઆરી 2022માં રશિયાના વ્યાપક આક્રમણ બાદ યુક્રેનમાં માર્શલ લો અમલમાં છે. યુદ્ધની પરિસ્થિતિમાં ચૂંટણી યોજવા માટે કાનૂની, સુરક્ષાત્મક અને વ્યવહારિક પડકારો ઊભા થાય છે.
દેશના કેટલાક વિસ્તારો રશિયાના કબજામાં હોવા, લાખો નાગરિકો વિદેશમાં આશ્રય લેવા મજબૂર બન્યા હોવા અને મોટી સંખ્યામાં સૈનિકો મોરચે તૈનાત હોવાને કારણે દેશવ્યાપી ચૂંટણીનું આયોજન જટિલ બની શકે છે. ચૂંટણી પ્રક્રિયા દરમિયાન નાગરિકોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવી પણ મોટો પડકાર છે.
ઝેલેન્સ્કીનો નિયમિત રાષ્ટ્રપતિ કાર્યકાળ મે 2024માં પૂર્ણ થયો હતો. જોકે, યુદ્ધકાળની કાનૂની વ્યવસ્થાઓ અને બંધારણીય જોગવાઈઓને કારણે તેમના પદ પર ચાલુ રહેવા અંગે ચર્ચા થતી રહી છે.
હાલમાં ટ્રમ્પના ‘ઊર્જા યુદ્ધવિરામ’ના દાવા પર બંને દેશોની સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા અને સમજૂતીની ચોક્કસ શરતો મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે. જો આ સમજૂતીની પુષ્ટિ થાય અને તેનો અમલ થાય, તો રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ દરમિયાન ઊર્જા માળખાં પર થતા હુમલાઓ ઘટાડવાની દિશામાં આ એક મહત્ત્વપૂર્ણ પગલું બની શકે છે.
